Deurwaarders mogen nu checken bij GKB

Het lijkt zo simpel en dat is het ook, zeggen de betrokken partijen. Toch heeft het twee jaar geduurd voor de deurwaarders en de schuldhulpverlening eruit zijn. Dit najaar begint in Friesland een proef waarbij deurwaarders in het systeem van de GKB (gemeenschappelijke kredietbank) in Leeuwarden kan kijken.

Voordat een deurwaarder opdracht krijgt om bij meneer Jansen beslag te leggen, kan hij nu eerst bij de GKB checken of meneer Jansen bekend is bij de schuldhulpverlening. Als dat het geval is, kan de deurwaarder zich een ritje besparen en direct met de schuldhulpverlening in overleg treden. "Wij worden normaliter pas in een laat stadium op de hoogte gesteld', aldus Michel van Leeuwen van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). Als dat eerder gebeurt, kunnen we onze opdrachtgevers informeren. Die hebben daar belang bij, want je moet geen kosten gaan maken die je toch niet kunt verhalen op een schuldenaar.'

Hij krijgt bijval van Ger Jaarsma, directeur van GKB Friesland en voorzitter van de NVVK, de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren. "De schuldenaars en de schuldeisers zijn beiden beter af. Mensen worden niet meer overvallen door een deurwaarder en het geld dat iemand zou moeten betalen voor het inschakelen van een deurwaarder kan nu naar de schuldeiser.'

De angst dat deurwaarders misbruik kunnen maken van de gegevens, is volgens Van Leeuwen ongegrond. "Een deurwaarder krijgt via een beveiligde verbinding toegang tot het systeem van de GKB. En bovendien heeft hij maar beperkte gegevens nodig, een naam, adres, woonplaats en de stand van zaken van de financiën.' Als de pilot zonder problemen verloopt, is het de bedoeling dat het snel landelijk navolging krijgt.

De deurwaarders willen in de toekomst nog een stap verder gaan. De KBvG wil naar een systeem waarbij deurwaarders alle gegevens kunnen zien van cliënten van de schuldhulpverlening. Van Leeuwen: "We willen dan ook zelf onze schuldopgaven in het systeem verwerken. Als wij de hoogte van de vorderingen kunnen doorgeven, hoeven medewerkers van schuldhulpverlening daar geen navraag meer naar te doen. Dat scheelt.'

Het meeleessysteem is dringend nodig, omdat het aantal mensen dat in de schulden raakt door de recessie toeneemt. Het aantal klanten van de GKB Friesland stijgt dit jaar met 18 procent, aldus Jaarsma. Volgens hem komt dit overeen met het landelijk gemiddelde. De gemiddelde schuld is de afgelopen vijf jaar bijna verdubbeld. "Dat gaat om 30.000 euro, waarbij dertien schuldeisers in het spel zijn. Vijf jaar geleden was dat nog 16.000 euro bij elf schuldeisers.'

Een probleem is de lange wachtlijsten waar schuldhulpverleners mee te maken hebben. Van Leeuwen weet van wachtlijsten die kunnen oplopen tot vier à vijf maanden voordat iemand wordt geholpen. "Dat moet echt sneller en effectiever.'

Dat beamen de schuldhulpverleners zelf ook. Jaarsma: Het is belangrijk dat mensen snel worden geholpen. Het probleem is dat mensen al een jaar tot anderhalf jaar zelf proberen hun problemen op te lossen voordat ze bij ons komen. Het gros wordt dan al gedreigd met huisuitzetting of het afsluiten van gas en licht. Wij zouden er veel eerder bij willen zijn.'

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken is bezig met een wet waarbij de schuldhulpverlening binnen vier weken moet helpen. Leuk bedacht, zeggen de partijen, maar of dat lukt hangt af van het geld dat ervoor wordt vrijgemaakt.